Speeltjes die licht geven zijn elektrische apparaten en vallen hierdoor onder het Elektrogesetz en de bijbehorende verwijderingsvoorschriften.

“Fidget spinners” zijn dé rage van het moment op Duitse en Nederlandse schoolpleinen. Een fidget spinner of handspinner is een speeltje dat oorspronkelijk bedoeld is om iets in je handen te hebben om mee te “friemelen”. Het speelgoed bestaat uit een vorm van plastic, hout of metaal met een kogellager in het midden. Deze kogellager wordt in het midden tussen duim en wijsvinger gehouden, waarna je met een andere vinger een zetje geeft om het speeltje te laten draaien.

De speeltjes zijn ook beschikbaar met een verlichting. De meeste handelaren die in Duitsland fidget spinners met een lampje verkopen, gaan er van uit dat de lichtgevende fidget spinner geen elektrische apparatuur is. Het lichtje heeft immers een onderschikte functie en is van van secundair belang. Maar de lichtgevende spinner valt wel degelijk onder de Duitse elektronicawet, het Elektrogesetz.

De wettelijke definitie maakt namelijk geen verschil tussen primaire en secundaire functies van een elektr(on)isch aangedreven apparaat; er wordt alleen gekeken of een product naar behoren functioneert. Zo’n fidget spinner functioneert weliswaar ook zonder verlichting, maar als zo’n speeltje expliciet met verlichting wordt aangeboden, zal een koper deze functie ook met nadruk gebruiken. En als de functie defect blijkt, zal de klant dit ongetwijfeld als mankement op de handelaar willen verhalen. Volgens experts op het gebied van inzameling en verwijdering van uitgerangeerde elektr(on)ische appratuur gaat het hier om “speelgoed voor gebruik in particuliere huishoudens”, waarop de wet (Elektrogesetz) zeker van toepassing is.

Het Elektrogesetz regelt in Duitsland het op de markt brengen, de inzameling en de milieuvriendelijke verwerking van uitgerangeerde elektr(on)ische apparaten. Fabrikanten en distributeurs die elektronische producten op de Duitse markt aanbieden, moeten zich bij de Stiftung Elektro-Altgeräte Register (EAR) aanmelden en voor de geleverde goederen een verwijderingsbijdrage betalen. Hieraan konden tot vorig jaar ook buitenlandse bedrijven voldoen. Maar sinds 2016 kunnen zich bij de EAR alleen nog maar bedrijven aanmelden die een vestiging in Duitsland hebben. Een oplossing: Nederlandse fabrikanten en distributeurs zonder Duitse vestiging kunnen sinds die datum een gevolmachtigde aanwijzen en deze in Duitsland gevestigde rechtspersoon de opdracht tot registratie geven. Hoe dan ook, voor allen geldt sinds 24 juli 2016 de volgende EU-richtlijn: elektronicawinkels met meer dan 400 vierkante meter verkoopoppervlakte moeten afgedankte apparaten terugnemen. De regeling is ook van toepassing op webshops.

Over de auteur
Henk Raijer is werkzaam bij STRICK Rechtsanwälte & Steuerberater en de Nederlands-Duitse Businessclub in Kleve.